De uil roept oehoe, de apen gooien met stront: een dierenarts in Artis

Interview met Peter Klaver (54), voormalig dierenarts van Natura Artis Magistra te Amsterdam
Waarom wilde u dierenarts in Artis worden?
‘Ik heb altijd veel interesse gehad voor bijzondere dieren, waaronder exoten. Aan het eind van mijn studie heb ik tijdens mijn zes maanden projectstudie in Zimbabwe veel wildlife gezien. Al tijdens mijn studie verdiepte ik me in dierentuinen, maar had ik nooit gedacht een baan in die richting te kunnen krijgen. Toen ik in 1987 terug kwam van een project in Saoedi Arabië, kwam er onverwacht een vacature in de dierentuin Artis vrij en heb ik een sollicitatiebrief geschreven. Ik was 28 jaar jong en had niet verwacht deze functie te krijgen. Tijdens mijn Artis-periode ben ik ook intensief betrokken geraakt bij Roofdierenopvang Pantera in Nijerbercoop, waar ik veel grote katachtigen heb behandeld, inclusief het begeleiden van de handopfok van tijgertjes, het verdoven van de dieren en het uitvoeren van diverse operaties.’

Had u daar nog bijscholing voor nodig?
‘Zeker. Ik heb veel geleerd van mijn voorganger, dierenarts Erken uit Amsterdam, die gedurende 20 jaar de diergeneeskundige zorg van Artis op zich nam, naast het voeren van zijn eigen praktijk. Verder heb ik veel aan zelfstudie gedaan en bezocht ik dierentuinen en dierentuincongressen in Amerika, Australië en Europa. In eigen land voerde ik samen met collega’s diverse specialistische ingrepen uit.’

Hoe zag een gemiddelde dag als dierenarts van Artis er uit?

‘Ik woonde in de dierentuin. Dat was makkelijk, zeker omdat ik snel ter plekke kon zijn bij een spoedgeval. ’s Morgens begonnen we met het dagrapport, een soort dagelijkse vergadering waar de lopende zaken met de verschillende disciplines, de chef dierverzorging, curator, bioloog en (soms) de directeur werden besproken, inclusief de zieke dieren. Daarna maakte ik met mijn behandelkoffer en de blaaspijp de patiëntenronde door de dierentuin om de dieren te bekijken en zieke dieren te behandelen, vaak voorafgegaan door een narcose. Soms voerde ik grotere operaties uit in de dokterskamer. In de middag was er ruimte voor grotere acties, zoals vaccinaties van alle watervogels of alle kleine aapjes, dieren ontwormen of microscopisch ontlasting onderzoek. Daarnaast natuurlijk ook vergaderen, patiëntenadministratie, medicijnen bestellen en uitleveren. Op dinsdagochtend had ik mijn vaste radioprogramma bij Radio Noord-Holland in de studio in Amsterdam. En ‘s avonds werkte ik vaak aan publicaties en artikelen of besteedde ik tijd aan de studie.’

Waren er dieren met wie u een speciale band had?
‘Met een oehoe had ik een speciale relatie! Wij riepen met regelmaat naar elkaar als ik langs kwam, vaak op de fiets, maar ook bij televisieopnamen kon je die grote uil als het ware op commando “oehoe” naar mij laten roepen. De chimpansees reageerden erg fanatiek op mij, omdat ik die regelmatig moest verdoven. Een soort haat-liefde relatie dus. Soms werd dat met “verse stront” gooien in mijn richting erg duidelijk gemaakt!’

Een dierentuin betekent gevangenschap voor dieren, zegt men. Wat vindt u?
‘Dat is in zekere zin waar. De dieren zijn als regel in gevangenschap geboren en weten niet beter. We moeten ze goed en ruim huisvesten en verzorgen én wat te doen geven. Leven in de natuur betekent vaak veel vijanden en soms honger met het ontbreken van diergeneeskundige zorg als je wat mankeert. De meeste dieren kiezen niet vrijwillig voor het dierentuinbestaan.’

Inmiddels reist u de wereld door om dieren te behandelen. Waarom vragen ze juist u om kamelen te castreren in Egypte? Dat begon met mijn medewerking aan het boek ‘De geur van kamelen’. Daarnaast heb ik veel ervaring met het verdoven van exotische dieren onder alle omstandigheden en geef ik daarin ook trainingen, onder meer aan binnen- en buitenlandse dierenartsen. In Nederland voer ik deze operatie met regelmaat uit en durfde ik het dus ook wel aan om op uitnodiging naar Egypte te gaan voor die bijzondere klus in de woestijn.’

Met dank aan Dierenbescherming Z.O. Friesland (interview).