Penisamputatie bij de kat

Auteur van dit artikel: Atjo Westerhuis, dierenarts, EduVet VTC Dierenkliniek
Accustraat 3-5, 3903 LX Veenendaal www.eduvet.nl

Nota bene
Deze cliënten hand-out is bedoeld als ondersteuning van het consult door de dierenarts. De tekst gaat ervan uit dat uw huisdier al door de dierenarts is gezien. De adviezen in de hand-out gelden alleen voor dieren bij wie de diagnose is gesteld. De informatie dient niet als vervanging van een consult door de dierenarts!
Bedenk bij het lezen dat de gezondheidssituatie van uw huisdier anders kan zijn dan in de teksten wordt beschreven.
Verder worden al onze hand-outs vervaardigd aan de hand van niet alleen wetenschappelijke literatuur, maar ook van onze eigen inzichten op grond van persoonlijke ervaringen. Daarom kan de informatie voor een deel afwijken van de gangbare literatuur.

Inleiding
Het klinkt altijd zo naar: amputatie van de penis. Moet dat nou echt? Ja, dat moet in een aantal gevallen echt gebeuren. De operatie valt reuze mee en is al gauw vergeten bij het zien van het resultaat. In onze praktijk kennen wij niet iemand, die er spijt van heeft. In alle gevallen is de kater van veel ellende verlost.

Alvorens u besluit tot een penisamputatie is het noodzakelijk, dat u eerst het artikel Plasbuisverstopping bij de kater leest.

Dieetmaatregelen hebben bewezen heel veel te kunnen doen voor katers met blaasgruisproblemen. Na het op de markt komen van goede dieetvoeders is het aantal penisamputaties drastisch gedaald. Het probleem van dieetvoeder is, dat de kater er zich strak aan moet houden; en dat is bij een buitenkat natuurlijk heel moeilijk of onmogelijk.

Het klinkt naar: penisamputatie. De gecastreerde kater gebruikt zijn penis echter alleen om te plassen. En als dat niet lukt, moet er ingegrepen worden. Anders levert dat grote problemen op in de toekomst.

De niet gecastreerde kater moet worden gecastreerd om de ingreep te kunnen uitvoeren. Voor een dekkater is uiteindelijk de keus toch ook niet zo moeilijk. Het welzijn van het individu gaat boven het produceren van nakomelingen.

Als de frequentie van verstoppingen toeneemt en dieetmaatregelen bieden geen soelaas, moet u niet langer wachten de ingreep te laten uitvoeren.

Wij hebben ruim 25 jaar ervaring met de methode, die ooit genoemd werd naar collega Bieuwenga, voormalig uroloog van de Vakgroep Gezelschapdieren van de Faculteit Diergeneeskunde te Utrecht. Het verschil met de huidige wat vereenvoudigde methode, is dat bij de methode Bieuwenga er tussen het slijmvlies van de pisbuis en de huid van de schaamstreek er nog een stukje slijmvlies, afkomstig van de voorhuid, gehecht wordt. Het resultaat van de operatie is beter; er zijn geen of weinig complicaties. Dat er geen of nauwelijks complicaties zijn heeft natuurlijk ook te maken met het feit, dat wij zeer veel ervaring hebben met deze operatie. Vóór het dieettijdperk stond de penisamputatie minstens iedere week wel één of enkele keren op het operatieprogramma.

Complicaties
Het is een fabel, dat de kater na de ingreep incontinent zou kunnen worden. De amputatie vindt plaats ver achter de blaashals waar de kringspier zit die ervoor zorgt, dat de blaas naar behoren wordt afgesloten.

Verstopping door littekenvorming is iets wat ik 25 jaar geleden een enkele keer zag, maar later nooit meer gezien heb. Kans op verstopping door littekenvorming is nihil tot mogelijk enkele procenten.

De kater kan ook niet meer verstopt raken door geruisophoping. De ruimte die gecreëerd wordt door de operatie is maar liefst 3 keer zo groot als ervoor. Toch heb ik een enkele keer een verstopping gezien ten gevolge van steenvorming; het gruis was daarbij hecht samengeklonterd tot een keiharde steen en die kan natuurlijk, als hij maar groot genoeg is, de pisbuis wel blokkeren. Het is verstandig om altijd even een röntgenfoto van de blaas te maken om te kijken of er al een steen in de blaas zit, alvorens te gaan opereren. Als dat zo is, kan deze er in dezelfde narcose uitgehaald worden.

Het is mogelijk, dat er nog een enkele keer blaasontsteking ontstaat. Met de operatie hebben we de pisbuis weliswaar groter gemaakt, maar niets aan een eventuele vatbaarheid voor een blaasontsteking gedaan. In de praktijk zien we na een penisamputatie eigenlijk zelden een recidief van een blaasontsteking.

Het herstel na de operatie is snel. De kater blijft 1 dag in de opname, omdat we gedurende 24 uur na de operatie nog een katheter laten zitten. Daarna kan de kater naar huis en zien we een snel herstel.

Er zijn tweeverdieners met een druk sociaal leven, die minder goed hun kat in de gaten kunnen houden, en daarom vragen om een preventieve amputatie. Ik vind dit in principe onethisch. Een operatie is eigenlijk altijd succesvol, maar dat is nog geen reden om bij elke kater de penis te amputeren.